Aspiryna - fe ?


  • Aspiryna a zespół Reye'a

     

    Dotyczy zarówno dzieci (najczęściej w wieku 4-12 lat), jak i dorosłych, bez względu na płeć. Najwięcej przypadków zachorowań, obserwuje się w czasie dużego zagrożenia przeziębieniami, czyli w okresie jesienno-zimowym. Często chorują rodzeństwa, zwłaszcza bliźniaki i dzieci pochodzące z małżeństw osób ze sobą w jakiś sposób spokrewnionych. Po raz pierwszy chorobę opisał w 1963 roku dr Douglas Reye, który przedstawił charakterystykę 21 dzieci z encefalopatią i stłuszczeniem narządów wewnętrznych. Przed jego odkryciem, objawy tej choroby diagnozowano jako zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych.

    Na czym polega zespół Reye’a?

     

    Zespół Reye'a to grupa objawów wynikających z trwającego w organizmie zachwiania funkcjonowania wątroby, układu nerwowego i innych narządów, spowodowanych uszkodzeniem mitochondriów komórki, w których zachodzi proces oddychania wewnątrzkomórkowego.

    Wśród przyczyn wymieniane są najczęściej wrodzone choroby metaboliczne oraz działanie toksyn. Najczęściej choroba pojawia się jako powikłanie infekcji wirusowej leczonej kwasem acetylosalicylowym, zawartym w wielu preparatach, spośród których najbardziej popularnym jest aspiryna.

    Objawy zespołu mogą rozwijać się od trzeciego dnia infekcji do nawet dwóch tygodni po jej zakończeniu. Są to:

     

    • nawracające i gwałtowne wymioty,
    • u niemowląt biegunki i przyspieszony oddech,
    • apatia, zobojętnienie, senność,
    • zmiany w osobowości (agresja, drażliwość, dezorientacja),
    • wzmożone napięcie mięśniowe, przejawiające się w łukowatym wygięciu pleców, sztywności karku,
    • drgawki i majaczenie,
    • utrata przytomności i śpiączka,
    • powikłania krążeniowo-oddechowe,
    • obniżenie poziomu glukozy we krwi.

    Symptomem, który powinien zwrócić naszą uwagę są przede wszystkim wymioty bez określonej przyczyny oraz wyraźne zmiany w zachowaniu dziecka: jego nagła i długotrwała senność, zwłaszcza, gdy wcześniej podawaliśmy mu aspirynę lub inny lek zawierający kwas acetylosalicylowy. Zespół Reye’a występuje zazwyczaj po przebyciu następujących chorób: grypy, paragrypy, opryszczki, półpaśca, świnki, mononukleozy, różyczki, cytomegalii, choroby rotawirusowej.

    Leczenie


    Nie ma skutecznego leku na tę chorobę. Głównym celem terapii jest zapobieganie nieodwracalnym zmianom w narządach, zwłaszcza w mózgu. Podaje się więc kortykosterydy i leki moczopędne w celu zmniejszenia obrzęku mózgu i wydalenia nadmiaru płynów. Dawkuje się także nieduże porcje insuliny, by zwiększyć metabolizm glukozy. Dodatkowo monitoruje się ciśnienie śródczaszkowe, pracę płuc i serca – w razie potrzeby wprowadzając sztuczną wentylację. Leczenie prowadzone jest w szpitalu, często na oddziałach intensywnej terapii medycznej.

    To, czy dziecko wyjdzie z choroby bez trwałego uszczerbku na zdrowiu, zleży w dużej mierze od momentu, w jakim zespół Reye’a zostanie wychwycony i zdiagnozowany. Proces zdrowienia zależy bowiem od ustępowania obrzęku mózgu. Wiele osób z zespołem Reye'a odzyskuje pełną sprawność. Jednak znacznie więcej wychodzi z tej groźnej choroby z trwałymi uszkodzeniami neurologicznymi czy wręcz z niepełnosprawnością. Tylko wczesne wychwycenie objawów i podjęcie leczenia daje szansę na szybkie i bezproblemowe pokonanie dolegliwości. Trzeba bowiem pamiętać, że śmiertelność tej choroby wynosi aż 50 proc.

    Zespół Reye’a a aspiryna


    Związek zespołu Reye'a ze stosowaniem leków zawierających kwas acetylosalicylowy został potwierdzony w kilku badaniach prowadzonych w różnych częściach świata. Badania te wykazały, że choroba rozwinęła się u ok. 0,1 proc. dzieci, stosujących aspirynę. Zaobserwowano również, że aspirynę stosowano wcześniej u 80 proc. pacjentów z zespołem Reye’a. Wyniki tych badań spowodowały zmianę zaleceń dotyczących zastosowania aspiryny u dzieci.

    Lista leków, które zawierają kwas acetylosalicylowy:

    Aspiryna,
    Polopiryna,
    Etopiryna,
    Alka-Prim,
    Upsarin,
    Scorbolamid,
    Bestpirin,
    Antygrypin,
    Polocard,
    Acard,
    Ascodan.

    Zapobieganie


    Aby ustrzec dziecko przed zachorowaniem na zespół Reye’a należy przede wszystkim przyjąć zasadę, aby nie podawać mu podczas infekcji wirusowych aspiryny i innych leków zawierających kwas acetylosalicylowy – aż do 16 roku życia. Jeżeli wymienione wcześniej objawy – zwłaszcza nagłe intensywne wymioty i zaburzenia świadomości - wystąpią podczas infekcji wirusowej lub niedługo po niej, konieczna jest jak najszybsza porada medyczna i hospitalizacja. Ważne też, aby dziecko chronić przed działaniem takich środków chemicznych jak farby o ostrych zapachach, nawozy sztuczne czy środki do zwalczania insektów.

    Anna Maria Jasieńska
    pediatra

3 comments
  • Betka
    Betka No ładnie, ładnie :/
    November 5, 2012
  • Pieguska
    Pieguska Połykamy co tam znajdziemy w aptece lub co zaleci lekarz a później wychodzi szydło z wora :(
    November 6, 2012
  • Kataarzyna
    Kataarzyna Jeśli naprawdę trzeba to od lat staram się leczyć siebie i bliskich tym co pochodzi z natury. Jedzmy zdrowo, wysypiajmy się, unikajmy stresu a nasza odporność będzie na tyle stabilna że nie będzie trzeba sięgać po apteczne środki.
    February 15, 2017